Đưa người ta không đưa sang sông

-

Tuyển tập Bộ đề Đưa người ta không đưa qua sông Đọc hiểu hay nhất. Tổng hợp, sưu tầm các đề Đưa người ta không đưa qua sông Đọc hiểu đầy đủ nhất.

Bạn đang xem: Đưa người ta không đưa sang sông

Đề bài Đưa người ta không đưa qua sông Đọc hiểu

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu:

Đưa người ta không đưa qua sông

Sao có tiếng sóng ở trong lòng?

Bóng chiều không thắm, không vàng vọt

Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong.

(Trích Tống biệt hành – Thâm Tâm)

Câu 1: Hãy chỉ ra hai biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ trên? (1,5 điểm)

Câu 2: Nêu hiệu quả nghệ thuật của hai biện pháp tu từ đó (1,5 điểm)

Hướng dẫn trả lời

Câu 1: 2 biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích: 

- Câu hỏi tu từ: "Sao có tiếng sóng ở trong lòng?" và "Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?" 

- Hình ảnh ẩn dụ: "tiếng sóng ở trong lòng" 

Câu 2: Tác dụng các biện pháp tu từ: 

- Các câu hỏi tu từ đc đặt ra không phải để hỏi mà là để bộc lộ tâm tư tình cảm của nhân vật trữ tình. Đó là cảm giác tiếc nuối đầy lưu luyến không lỡ chia xa trong cuộc chia ly. Từ đó cho thấy được tình cảm của nhân vật trữ tình và người sắp chia xa vô cùng thắm thiết mặn nồng. Những câu hỏi tu từ còn tăng sức gọi thương gợi nhớ, tăng nhịp điệu cho câu thơ

- Hình ảnh ẩn dụ "tiếng sóng ở trong lòng" diễn tả cảm xúc bồi hồi xao xuyến cứ nối tiếp nhau tựa như những cơn sóng trong tâm trạng nhân vật trữ tình khi giây phút chia ly tới. Từ đó thể hiện sự lưu luyến không nỡ chia xa của người ra đi và người ở lại

Một số bài phân tích bài thơ Tống biệt hành (Thâm Tâm)


Phân tích bài thơ Tống biệt hành (Thâm Tâm) – Mẫu số 1

Thâm Tâm (1917- 1950) là một nhà thơ tiêu biểu thời kỳ tiền chiến. Cuộc đời thi ca của ông sáng tác không nhiều, chỉ khoảng hơn hai mươi bài thơ, nhưng đều để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc. Bài thơ “Tổng Biệt hành” được sáng tác năm 1940, viết về nỗi lòng của người đi và kẻ ở lại trong một cuộc tống biệt, đưa tiễn người đi xa. Và khổ thơ để lại ấn tượng sâu đậm nhất trong lòng người đọc là khổ thơ đầu tiên:

Đưa người ta không đưa qua sông

Sao có tiếng sóng ở trong lòng?

Bóng chiều không thắm, không vàng vọt

Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong.

Bài thơ được viết theo phong cách thơ Đường. Và chỉ với bốn câu thơ đầu tiên mang đậm nét thơ Đường, người đọc đều bị chinh phục bới những câu thơ, những hình ảnh dạt dào cảm xúc. Khổ thơ còn có phảng phất chút gì đó của thơ cổ Trung Quốc, một sự ảnh hưởng không nhỏ trong phong cách sáng tác của Thâm Tâm. Bốn câu thơ diễn tả tâm trạng của người ra đi và kẻ ở lại, người quyến luyến, bịn rịn, kẻ nhớ thương lưu luyến. Người đọc dễ dàng liên tưởng đến cuộc chia ly của những con người có cùng chung chí lớn, vì mục tiêu rõ ràng mà phải quyết tâm ra đi thực hiện khát vọng của mình. Hoặc biết đâu, đó là những người bạn tri âm tri kỉ, vì một lý do không tiện nói mà phải chia ly. Không gian buồn bã của buổi chia ly diễn ra ở hai câu thơ đầu:

Đưa người ta không đưa qua sông

Sao có tiếng sóng ở trong lòng?

Tâm trạng của người ở lại khi tiễn đưa người ra đi thật khó diễn tả. Người ở lại "đưa người ta không đưa qua sông", nhưng cảm xúc trong lòng thì như đang trào dâng những con "sóng" lòng. Câu hỏi "sao có tiếng sóng ở trong lòng?" có lẽ là lời khẳng định, miêu tả rõ nét nhất về tâm trang của người ở lại khi phải tiễn người ra đi. Không rõ người ở lại có phải nhà thơ không, chỉ biết rằng chắc chắn sóng đang trào dâng trong lòng một cách mãnh liệt, qua nhịp thơ chậm, đều đều như chính cảm xúc đang từ từ trào dâng. Đây cũng chính là nét đặc trưng của thơ Đường, những câu thơ nói lên tâm trạng bằng hình ảnh trừu tượng. Tác giả đã mượn tiếng sóng để nói lên cảm xúc mãnh liệt trong cõi lòng khi phải đưa người ra đi mà không biết bao giờ mới có dịp được tái ngộ trên đường đời.

Xem thêm: Mục Đích Sống Của Một Chú Chó, Hoang Ngan Tran'S Review Of

Hai câu thơ tiếp theo, những tâm sự sâu lắng tiếp tục cứa sâu vào lòng người đọc bằng câu hỏi tu từ tinh tế và giàu cảm xúc:

Bóng chiều không thắm, không vàng vọt

Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong.

Ở câu thơ thứ ba, điệp từ “ không" được nhắc đi nhắc lại hai lần, mang ý nghĩa phủ định nhưng cũng như khẳng định bóng chiều không thắm và vàng. Đây cũng như là sự khẳng định tâm trạng đang buồn bã, ngồn ngang tâm sự ở câu thơ kế tiếp. Thâm Tâm lựa chọn thời điểm buổi chiều tà, thời gian mà con người thường dễ buồn man mác, trái tim yếu lòng hơn bình thường để diễn tả nỗi nhớ, một sự lựa chọn khéo léo và tinh tế. Khung cảnh khi tiễn đưa không phải nơi sông nước, nhưng cảm xúc trong lòng người thì buồn da diết hơn bao giờ hết. Nỗi buồn cũng nỗi nhớ thương khi sắp phải chia ly khiến cho cả người đi cùng kẻ ở lại đều cảm thấy nặng nề, cảm xúc dâng trào hơn bao giờ hết. Một cuộc chia ly vì ý chí, vì nghĩa lớn chứ không phải cuộc chia ly nghĩa tử tình thâm, nhưng sao vẫn trĩu nặng một cảm giác buồn thương đến thế?

"Tổng biệt hành" thật sự là một bài thơ xuất sắc của Thâm Tâm. Chỉ bằng những ngôn từ có sức gợi tinh tế, cũng như cảm nhận của bản thân, Thâm Tâm đã khiến cho người đọc thật sự xúc động, trào dâng cảm xúc và không thể quên được cảnh tượng chia ly đầy cảm động của Tống biệt hành.

*

Phân tích bài thơ Tống biệt hành (Thâm Tâm) – Mẫu số 2

"Áo chàm chia buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay..."

Những cuộc chia ly đầy lưu luyến luôn là cảm hứng của các nhà thơ, đặc biệt là trong thời kỳ kháng chiến của dân tộc. Hai câu thơ trên trong bài Việt Bắc của Tố Hữu là cảnh chia tay đầy xúc động giữa cán bộ và người dân, ta còn bắt gặp cảnh chia tay đầy dứt khoát của kẻ đi qua bài thơ "Tống biệt hành" của Thâm Tâm. Thâm Tâm viết bài thơ "Tống biệt hành" vào năm 1940, để tiễn đưa một người bạn lên chiến khu Việt Bắc.

Mở đầu bài thơ, tác giả đã mở ra một khung cảnh chia tay giữa kẻ đi và người ở lại:

"Đưa người, ta không đưa qua sông

Sao có tiếng sóng ở trong lòng?

Bóng chiều không thắm, không vàng vọt

Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?

Đưa người ta chỉ đưa người ấy

Một giã gia đình một dửng dưng..."

Cảnh tiễn đưa là một buổi chiều tà, giữa kẻ đi và người ở lại vô hình tạo ra một sợi dây đầy lưu luyến. Điệp từ "đưa người" được lặp lại nhằm nhấn mạnh việc chia ly này chắc chắn sẽ diễn ra. Thâm Tâm đã sử dụng đại từ "ta và người" để nói lên sự ngang tàn, khẩu khí của một đấng nam nhi. Dù vậy, trong lòng tác giả vẫn phải thốt lên một câu hỏi "Sao có...?", một phép ẩn dụ đầy gợi hình, "tiếng sóng ở trong lòng". Tiếng sóng ở đây chính là nỗi lòng của con người, mà nó cũng chính là nỗi buồn của kẻ chia ly, tiếng sóng không mạnh mẽ nhưng nó cứ dạt dào xô đẩy khiến nỗi buồn của con người dài hơn. Có một sự tương phản đối lập ở đây "không-có" cùng với giọng điệu rắn rỏi trong từng chữ để nhấn mạnh cái "không" thành cái "có", tưởng chừng như nỗi buồn ấy dứt khoát mà ra đi, nhưng ngược lại nó lại càng sâu đậm thêm. Người tiễn đưa là một con người rất hiểu bạn của mình "trong mắt trong", hai tâm hồn như đồng điệu làm một, họ chia sẻ cho nhau. Câu thơ cuối của đoạn mang giọng điệu thật dứt khoát bởi sự kết hợp giữa điệp từ, số từ và sự tương phản "một giã gia đình - một dửng dưng". Chia tay đầy đau xót như vậy, cớ mà sao lòng người có thể dửng dưng vậy được, tưởng chừng như có thể xóa đi được nỗi buồn, nỗi buồn càng khắc sâu thêm.